Życie Grotowskiego mierzeniem się z przeciwnościami

Napisane

Życie Grotowskiego mierzeniem się z przeciwnościami

Wielbiciele twórczości i pracy Grotowskiego powiadają, że jego życie to zmaganie się do końca z przeciwnościami, z pracą. Przypomina to nieco walkę biblijnego Jakuba z aniołem, co niestety jest prawdą dla bliskich Grotowskiego, którzy nie zaznali nigdy ciepła rodzinnego wytwarzanego przez tego człowieka. To, co Grotowski robił przez całe swoje życie to przekraczanie granic, mocowanie się z tajemnicą. Człowiek ten chciał przeniknąć prawdę i postać rzeczy samej w sobie. Znamienna jest końcówka życia Grotowskiego, kiedy prowadził swój ośrodek we Włoszech, w Pontedery, gdzie również zmarł. W tym czasie prowadził on rozmowę już nie ze sztuką, ale z życiem. Chciał zrozumieć to, co sztuka może ze sobą przynieść, a nie same dzieła, czy ludzi tworzących sztukę. Był to prawdziwy człowiek renesansu, jeden z największych, jeśli nie największy, reformator polskiego i światowego teatru dwudziestego wieku. Człowiek ten zafascynowany był ruchem scenicznym, tym co można z człowieka wykrzesać za pomocą śpiewu, występowania na scenie.

Czytaj dalej

Zgrzyty w teatrze Grotowskiego

Napisane

Zgrzyty w teatrze Grotowskiego

Praca Jerzego Grotowskiego była pracą okupiona łzami aktorów, była to praca bez kompromisów, a co za tym idzie, nie obyło się bez zgrzytów i kłótni, a nawet wojen na deskach teatru. Tak było między innymi między tym wybitnym reżyserem a Ewą Lubowiecką. Był to konflikt, w którym, jak się wydaje, Grotowski przegrał, bo aktorka odeszła z jego teatru przestając rozumieć, o co właściwie reżyserowi chodzi, jaką ma wizję i co robi ze swoimi aktorami, a sprawą porozumienia między aktorem a reżyserem jest właśnie znaleźć ową wspólną ideę i myśl przewodnią przedstawienia. Mimo że mawia się, że aktor jest jedynie marionetką w rękach reżysera. Między Grotowskim a aktorami zresztą zdarzały się takie sytuacje, kiedy reżyser przestawał nagle płacić aktorom za hotel przez nich wynajmowany, albo przestał uwzględniać ich w obsadzie kolejnego przedstawienia bez porozumienia z nimi. Na pewno nie wpływa to nigdy pozytywnie na morale współpracowników. Dlatego tez nie można powiedzieć o Grotowskim, że współpraca z nim to czysty miód.

Czytaj dalej

Zasłona milczenia nad twórczością Grotowskiego

Napisane

Zasłona milczenia nad twórczością Grotowskiego

Jerzy Grotowski to człowiek otoczony aurą tajemniczości. Liczni wielbiciele tego człowieka, spadkobiercy jego talentu chronili niestety przez lata metodę, jaką stosował mistrz. Nie rozpowszechniali jego twórczości, nie nauczali tego, czego sami się od niego nauczyli. Dopiero obchody roku Grotowskiego otworzyły nieco te zamknięte, jak dotąd, drzwi. Trudno jest jednak dziwić się takiej zamkniętej postawie uczniów Grotowskiego. Wszak jeśli odnajdziemy jakiekolwiek informacje prasowe albo publikacje poświęcone Grotowskiemu, odkryjemy, że pełna jest ona przekłamań, sfałszowanych nawet faktów. Zdarzają się na przykład w literaturze oskarżenia o manipulację, sekciarstwo, albo hochsztaplerkę. Szybko więc stało się tak, ze sztuka Grotowskiego stała się sztuką dla wybranych. Milczenie przerywa dopiero książka Dariusza Kosińskiego „Grotowski. Przewodnik”, która opowiada o kolejnych etapach twórczości Grotowskiego. Nie ma tam ocen, wyłania się wiec dość obiektywny obraz twórczości artysty.

Czytaj dalej

Wybitni Polacy prywatnie

Napisane

Wybitni Polacy prywatnie

Jerzy Grotowski to wybitny polski reżyser, który urodził się 1 sierpnia 1933 roku w Rzeszowie, a zmarł 14 stycznia 1999 roku w Pontederze. Był on wybitnym teoretykiem teatru znajdującym posłuch wśród swoich studentów. Wykładał w Polsce swoja nowatorską metodę aktorską. Uznaje się Jerzego Grotowskiego za wybitnego reformatora polskiej sceny teatralnej w dwudziestym wieku. Obecnie znajdują się w naszym kraju jego liczne pomniki, w tym ten znajdujący się w Opolu na Wzgórzu Uniwersyteckim. Hucznie obchodzi się rocznice urodzin i śmierci człowieka, który w tak zacny sposób przysłużył się polskiej scenie teatralnej. Bliscy mawiają o nim, że w głowie miał tylko teatr i później długo, długo nic. Wzbudza to pewien podziw wobec tego nieżyjącego już wybitnego Polaka, ale także wzbudza pewną refleksję nad tym, w jaki sposób żyje się z ludźmi wybitnymi, z artystami – gdzie jest rola kobiety, jak wyglądają relacje między dziećmi a takim ojcem, co z życiem codziennym. Na takie pytania dopiero współczesność szuka odpowiedzi.

Czytaj dalej

Wpływ choroby na życie Grotowskiego

Napisane

Wpływ choroby na życie Grotowskiego

Jerzy Grotowski nie mógł pochwalić się mocnym zdrowiem. Wręcz przeciwnie, problemy zdrowotne towarzyszyły mu przez całe życie, paradoksalnie jednak, można powiedzieć, że liczne choroby wpłynęły na życie twórcze najwybitniejszego polskiego reżysera teatralnego. To właśnie przez chorobę nerek, był zmuszony do wyjazdu do Moskwy. W trakcie swego pobytu uczestniczył w studiach reżyserskich w GITIS, pod opieką dwóch wybitnych twórców rosyjskiego teatru Nikołaja Gorczakowa oraz Jurija Zawadowskiego. Niestety problemy z nerkami, to nie jedyne choroby, z którymi Grotowski zmagał się przez całe życie. Z czasem zachorował na białaczkę, a pod koniec życia borykał się z nieuleczalną chorobą serca. Sam o swoich chorobach nie mówił, obawiał się bowiem, że mogłyby one stać na przeszkodzie w zdobyciu pieniędzy na swoje przedsięwzięcia. Groźba śmierci, sprawiła jednak, że Grotowski starał się wykorzystać każdy dany mu przez Boga dzień jak najlepiej, prawdopodobnie to skłoniło go do ogromnej aktywności.

Czytaj dalej

Twórczość Grotowskiego

Napisane

Twórczość Grotowskiego

Grotowski za swoją twórczość artystyczną nie raz został uhonorowany tytułami. Jego nowa technika aktorska wpłynęła bardzo na rozwój polskiej sztuki teatralnej. Już w 1971 roku został mianowany profesorem na uczelni artystycznej we Francuskiej Marsylii. Rok później w kraju został uhonorowany Nagrodą Pierwszego stopnia za działalność twórczą w Teatrze Laboratorium na polu inscenizacji i badań nad sztuką aktorską. Z kolei jeszcze w tym samym roku został doceniony za oceanem gdzie w Muzeum Narodowym USA dostał dyplom za wybitny wkład w rozwój teatru światowego. W Stanach Zjednoczonych powstał nawet ośrodek w którym ludzie pracowali nad upowszechnieniem artystycznych idei i odkryć Grotowskiego. W Pittsburghu został uhonorowany tytułem doktora honoris causa. Oprócz tej uczelni tytuł doktora honoris causa otrzymał także na dwóch innych uczelniach we Wrocławiu i w Chicago. Aż w końcu na trzy lata przed końcem wieku został profesorem w jakże niezwykle prestiżowej uczelni College de France we Francji.

Czytaj dalej

Twórca teatru

Napisane

Twórca teatru

Rozgłos Grotowskiego nastąpił w latach sześćdziesiątych. Wyrażano o nim ekstremalne opinie jednoznacznie dobre albo złe. Teatr Laboratorium kojarzył się z wielką tajemnicą. Jego spektakle najczęściej powstawały przy użyciu presji na aktorach. Nie miał wyobraźni teatralnej najczęściej wymuszał na aktorach ich twórczą energię. Jerzy Grotowski był osobą która szukała człowieka. Który chciał zrozumieć istotę jego funkcjonowania za pomocą teatru. Zawsze szukał jakiegoś kodu, który chciał poznać. Chciał w ogóle wyeliminować widzów, nie tolerował żadnych ograniczeń. Tworzył sztukę dla sztuki. Dla niego liczył się najbardziej widz i aktor był najważniejszy. Grotowski podczas każdego wystąpienia podkreślał ze akcja nie jest spektaklem Grotowski był bardzo zafascynowany Ewangelią. Grotowski wprowadzał na scenę grupę aktorów, którzy pełnili funkcje antycznego chóru, ale także narzucał tę rolę całej widowni. Wczasach Grotowskiego teatry były niewielkie i mogli do nich wejść tylko nieliczni.

Czytaj dalej

Teatr źródeł

Napisane

Teatr źródeł

Istotę teatru według Grotowskiego stanowił aktor oraz widz. Teatr w jego pojęciu nie łączy w sobie innych sztuk artystycznych, takich jak muzyka, literatura czy plastyka. Człowiek w tradycyjnym teatrze jest tylko jednym z elementów, zaś w teatrze. Grotowskiego, stanowi centrum całego wydarzenia. Z każdym następnym spektaklem Grotowski rezygnował z kolejnych składników inscenizacji. Celem Grotowskiego było uczynienia widza aktywnym uczestnikiem teatru, z czasem ograniczył on swój teatr do jednej dużej powierzchni, bez podziału na scenę i widownię. Z czasem też Grotowski starał się dojść do ukrytych pokładów człowieczeństwa znajdujących się w każdym z nas. Aktor w czasie spektaklu ma za zadanie dotrzeć do kolejnych warstw swojej psychiki. Uosobieniem takiego aktora był Ferdynand Cieślak. Grotowski w swej twórczości odwoływał się też do Teatru źródeł, czyli Teatru tworzonego przez prymitywne ludy na całym świecie. Obecnie istnieje wielu kontynuatorów myśli Grotowskiego, którzy również szukają inspiracji w teatrze źródeł.

Czytaj dalej

Teatr według Grotowskiego

Napisane

Teatr według Grotowskiego

Jerzy Grotowski uważał, że teatr może zachować swoją odrębność tylko wtedy, gdy będzie miał ascetyczną formę. To znaczy, gdy powróci do źródeł swego powstania. Tylko w ten sposób, będzie mógł wyjść obroną rękę, zachować swoją unikalną formę, w świecie, w którym panuje unifikacja i pęd za nowoczesnością. Teatr nie powinien sięgać po rozbudowaną scenografię czy nowoczesne efekty. Powinien zrezygnować z muzyki, kostiumów. Według niego, wszystkie te czynniki przeszkadzały w budowaniu więzi między aktorami, a widzami. Widz, przecież, stanowi podstawę teatru, to dla niego istnieje, a zakłócanie tej więzi poprzez zbędne efekciarstwo nie jest dobrym pomysłem. Obecnie wielu twórców teatralnych dąży do upodobnienia sztuki teatralnej do filmowej. Grotowski jednoznacznie się temu sprzeciwiał. Teatr powinien mieć swoje granice, nigdy nie będzie mógł równać się ze swym rozmachem obrazu z kinem. Dlatego też teatr nie powinien dążyć do konkurowania z filmem tanim efekciarstwem, w teatrze najważniejsza jest bowiem treść nie zaś obraz. Sztuka teatralna powinna być jak najbardziej ascetyczna.

Czytaj dalej

Teatr Przedstawień Grotowskiego

Napisane

Teatr Przedstawień Grotowskiego

Pod koniec lat pięćdziesiątych polski reżyser jeszcze wtedy nikomu nie znany obejmuje pieczę nad Teatrem 13 Rzędów w Opolu. Wkrótce jednak jego nazwa została zmieniona na Teatr Laboratorium 13 Rzędów. W tymże teatrze Grotowski wystawiał wiele pięknych sztuk takich jak Dziady Mickiewicza czy Kordiana Słowackiego. Krytycy szybko zareagowali na nowy talent, dając mu nowe pole do popisu. Dyrektor nie zastanawiając się długo przeniósł się do większego miasta jakim był Wrocław, nazwa została skrócona do Teatru Laboratorium. Jednak tak na prawdę teatr już nie pełnił funkcji prawdziwego teatru a stał się ośrodkiem badań nad metodami gry aktorskiej. Wynikiem jego prac było wystawienie manifestu w 65 roku o nazwie „Ku teatrowi ubogiemu”, w którym to wygłasza swoje tezy na temat teatru. Dla niego najważniejsza była więź pomiędzy aktorem i widzem, nie potrzebne były te wszystkie świecidełka. Swoją koncepcje realizował w swoich kolejnych dziełach artystycznych w których to eliminował wszystko oprócz gry aktorskiej.

Czytaj dalej
Strona 1 z 512345